Oud katholiek

Ontstaan en ontwikkelingen

De Oud-Katholieke kerk is ontstaan uit een breuk met de Rooms-Katholieke kerk.
Rond het jaar 1700 groeiden de Nederlandse katholieken uiteen in twee groepen. De paus van Rome beschouwde de Nederlandse katholieke kerk als missiegebied omdat de Reformatie het katholieke leven nogal ontregeld had. De meerderheid van de Nederlandse katholieken (de huidige Rooms-Katholieken) koos voor de mening van de paus. Lange tijd werden deze katholieken bestuurd vanuit Rome. In 1853 kregen zij nieuwe bisschoppen, die tot op de dag van vandaag door Rome worden benoemd.

De minderheid van de Nederlandse katholieken (de huidige Oud-Katholieken) koos voor een andere benadering. Volgens hen was de Nederlandse kerk geen missiegebied, maar bezat zij nog steeds haar eigen bisschoppen en pastoors. Ondanks protest van de paus heeft deze kleine groep katholieken altijd haar eigen bisschoppen gekozen, tot op de dag van vandaag.

De kanseltrap met daarop in het Latijn de tekst uit Marcus 16:15 '...en verkondig elk schepsel de goede boodschap'.

Zelfstandig, maar verbonden met andere kerken

Uit onze geschiedenis blijkt dat de Oud-Katholieke Kerk niet meer onder het gezag van de paus van Rome staat. Wij zijn een zelfstandige kerk, die geen hogere autoriteit erkent dan het gezag van elke bisschop in zijn eigen bisdom.

Als zelfstandige Oud-Katholieke Kerk van Nederland (bestaande uit de bisdommen Utrecht en Haarlem) zijn wij verbonden met andere Oud-Katholieke Kerken in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Tsjechië, Polen, de Verenigde Staten en Canada Bovendien bestaat er een volledige wederzijdse erkenning (full communion) met alle Anglicaanse en Episcopale Kerken over de gehele wereld. In de praktijk zijn de Nederlandse oud-katholieken nog het best te vergelijken met hoogkerkelijke anglicanen of episcopalen.

Verder werkt de Oud-Katholieke Kerk van harte mee in de oecumenische beweging. Wij waren mede-oprichter van de Wereldraad van Kerken, en ook op plaatselijk vlak maken wij deel uit van de Raad van Kerken.

Oud-Katholiek-zijn in de praktijk

In de praktijk betekent dit alles, dat de Oud-Katholieke Kerk haar eigen koers vaart temidden van de andere kerken. Wij zijn een katholieke kerk, hetgeen blijkt uit onze katholieke sacramenten (doop, vormsel, eucharistie, huwelijk, biecht, ziekenzalving, ambtswijding) en ambten (diaken, priester, bisschop). Maar ook de klassieke stijl waarin onze diensten worden gevierd, wijst op het belang dat wij hechten aan de katholieke traditie. De viering van de Eucharistie is het hart van ons kerkelijk leven.

Tegelijkertijd willen wij deze katholiciteit vormgeven op een manier die aansluit bij het hedendaagse leven. Dit betekent dat onze priesters getrouwd mogen zijn, dat vrouwen tot priester gewijd kunnen worden, en dat alle parochianen een grote zelfstandigheid hebben in het vormen van hun eigen geweten tegenover God als het gaat om de invulling van het maatschappelijk en persoonlijk leven.

De kleinheid van onze kerk is zowel een nadeel als een voordeel. Een nadeel is dat we een kwetsbare groep zijn met beperkte mogelijkheden. Maar een groot voordeel is de onderlinge betrokkenheid. Parochianen, pastoors en bisschoppen kennen elkaar en voelen zich bij elkaar betrokken.